Υπάρχουν κάστρα στην Ελλάδα


Image Hosted by ImageShack.us

Υπάρχουν κάστρα στην Ελλάδα;», με είχαν ρωτήσει πριν δύο- τρία χρόνια κάποιοι αγγλόφωνοι συνομιλητές μου στο πολυπληθέστερο σχετικό διαδικτυακό φόρα παγκοσμίως, το castles on the web. Η παραπάνω ερώτηση για εμένα ήταν ένα μικρό σοκ..
Η Ελλάδα αποτελεί μία από τις λιγοστές χώρες στην υφήλιο με τόσα πολλά κάστρα και φρούρια, υπολειπόμενη μόνο οριακά από χώρες όπως η Αγγλία, η Σκωτία, η Γερμανία ή η Ισπανία. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι στον ελλαδικό χώρο υπάρχουν πάνω από 600 κάστρα, φρούρια και πύργοι, η κατάσταση των οποίων ποικίλει από άριστη έως χείριστη σε ορισμένες περιπτώσεις.

Ακόμα όμως και μεσαιωνικά οχυρά που σήμερα δεν διασώζονται παρά κάποια ερείπια, έχουν αφήσει το στίγμα τους στην περιοχή και έχουν παίξει σημαντικότατο ρόλο στην ιστορία του τόπου μας(όπως αρκετά φρούρια που πριν μόλις δύο αιώνες έζωναν την καστροπολιτεία της Κέρκυρας και σήμερα δεν σώζεται απ’ αυτά σχεδόν τίποτα).
Επιπλέον, στην μεσαιωνική ιστορία του δυτικού κόσμου μπορεί μεν η Ελλάδα να μην υφίσταται καν ως κρατίδιο και άρα να μην αναφέρεται, όμως αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες επαρχίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και παράλληλα αποτελούσε το σημείο από όπου περνούσε οποιοσδήποτε δυτικός ήθελε να φτάσει στην Ιερουσαλήμ, τους Αγίους Τόπους, την Κωνσταντινούπολη, ή την Ρόδο. Και πιστέψτε με, εκείνη την περίοδο οι δυτικοί που ήθελαν να επισκεφτούν τα παραπάνω μέρη ήταν πολλοί.

Αρκεί να σας θυμίσω τις σταυροφορίες που πραγματοποιήθηκαν για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων, το γεγονός ότι η Κωνσταντινούπολη στις συνειδήσεις των δυτικών αποτελούσε μία Ουτοπική Πόλη καλυμμένη από άκρη σ’ άκρη με χρυσάφι(κάτι που οδήγησε σε σημαντικό βαθμό στο φιάσκο της Δ’ Σταυροφορίας), ενώ η Ρόδος για παραπάνω από 200 χρόνια αποτέλεσε- με τα κάστρα της Ρόδου, της Λίνδου και της Μονόλιθου- την έδρα του πιο ισχυρού ίσως δυτικού τάγματος, των Ιωαννιτών Ιπποτών, κατά τη λαμπρότερη περίοδο του.
Επιπλέον, η μεσόγειος αποτελούσε κατά το μεσαίωνα τη σημαντικότερη θάλασσα για τις δραστηριότητες, πολεμικές ή εμπορικές, όλων των τότε βασιλείων, με αποτέλεσμα τα λιμάνια του σημερινού Ελλαδικού χώρου να αποτελούν το Α και το Ω για τις τότε κραταίες θαλάσσιες δυνάμεις. Αρκεί να αναφέρουμε τα λιμάνια της Μεθώνης και της Κορώνης που αποτελούσαν τους Οφθαλμούς της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας στην Ανατολή, τα λιμάνια της Κρήτης και πιο συγκεκριμένα του Ηρακλείου που αποτέλεσε στόχο Βυζαντινών, Σαρακηνών, Τούρκων, Βενετών και τελικά Ελλήνων, αλλά και το απόρθητο λιμάνι- κάστρο της Μονεμβασιάς.
Επιπλέον, αρκετά κάστρα της Ελλάδας συνδέθηκαν άρρητα με τις πιο σημαντικές και θρυλικές προσωπικότητες του μεσαίωνα, όπως η Σκιάθος με τον διαβόητο πειρατή Χαϊρεδίν Μπαρμπαρόσα, μετέπειτα ναύαρχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Σαμοθράκη με την οικογένεια των Γατελούζων που έμμεσα προσπάθησαν να αποκτήσουν το όνομα και την εξουσία της αυτοκρατορικής οικογένειας των Παλαιολόγων, η Καλαμάτα με τον Γουλιέλμο Βιλεαρδουίνο της κραταίας τότε ομώνυμης οικογένειας, αλλά και η καστροπολιτεία του Μυστρά με τον τελευταίο αυτοκράτορα του Βυζαντίου, τον Κωνσταντίνο τον Παλαιολόγο, γνωστό σήμερα και ως Μαρμαρωμένο Βασιλιά.
Ακόμα όμως και όταν η Βυζαντινή Αυτοκρατορία άρχισε να σβήνει, καθώς καταλαμβάνονταν σταδιακά από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, στα εδάφη κτίστηκαν τα πιο ισχυρά τουρκικά κάστρα, τα οποία μάλιστα συνδέθηκαν με τους γνωστότερους αντιφρονούντες πασάδες που θέλησαν να αποσχισθούν από τη Σουλτανική εξουσία, τον Μεχμέτ Αλί, Πασά της Αιγύπτου, της Καβάλας και τον Αλί Πασά των Ιωαννίνων.
«Υπάρχουν κάστρα στην Ελλάδα;» με ρώτησαν και αναρωτιέμαι πως είναι δυνατόν να μην έχουν ποτέ ακούσει για τον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης, το γνωστότερο σήμερα οχυρό της Ελλάδας και τον τάφο του ισχυρότερου ανατολικού τάγματος, των Γενίτσαρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ή από την άλλη, είναι δυνατόν να μην έχουν ακούσει ποτέ για το κάστρο του Πλαταμώνα, το μοναδικό φρούριο που είναι αδύνατον να μην έχει δει κάποιος που επισκέπτεται έστω και για λιγοστές μέρες την Ελλάδα, διανύοντας τον πιο πολυσύχναστο δρόμο της χώρας μας, την εθνική οδό Αθηνών- Θεσσαλονίκης; Ή μήπως το Φραγκοκάστελο της Κρήτης, του οποίου ο μύθος των Δροσουλιτών έχει πραγματικά κάνει το γύρω του κόσμου ως ένα από τα λιγοστά αυθεντικά σύγχρονα μυστήρια;

Τα κάστρα της Ελλάδας δεν αποτελούν απλά ένα κομμάτι του μακρινού παρελθόντος, οχυρά που έζησαν ένδοξες στιγμές μόνο κατά τον μεσαίωνα ώστε μετά το τέλος του να σωπάσουν, όπως συμβαίνει σχεδόν σε κάθε άλλο κράτος της Ευρώπης. Αντιθέτως, απασχόλησαν τη διεθνή ευρωπαϊκή πολιτική και πολεμική σκηνή πάμπολες φορές κατά τη νεότερη ιστορία.
Πάρετε για παράδειγμα την καστροπολιτεία της Κέρκυρας, στην οποία ο ίδιος ο Ναπολέοντας έφερε 1.000 κανόνια δημιουργώντας ένα από τα ισχυρότερα οχυρά του, όπου συνεχείς οχυρώσεις από ‘Aγγλους και Γάλλους τη μετέτρεψαν στο ισχυρότερο κάστρο παγκοσμίως(σύμφωνα με τότε δηλώσεις) και που για να ενωθεί η Κέρκυρα με την Ελλάδα ο ουσιαστικότερος όρος ήταν να γκρεμιστεί ολοκληρωτικά! Μάλιστα, μέχρι και σήμερα στο νησί δεν επιτρέπεται να εγκατασταθεί ελληνικό στρατόπεδο, μιας και κάτι τέτοιο απαγορεύεται ρητά από τους ‘Aγγλους στο σύμφωνο που υπογράφτηκε για την ένωση της Ιονίου Πολιτείας με την Ελλάδα, το 1864.
Και φυσικά, ούτε λόγος για το αίμα που χύθηκε κατά τις εκάστοτε ελληνικές επαναστάσεις, τόσο κατά των Τούρκων όσο και κατά των Γερμανοιταλών, μιας και θεωρώ δεδομένο ότι κάτι τέτοιο ήταν κάτι περισσότερο από αναμενόμενο. Όμως, η ιδιαιτερότητα των ελληνικών κάστρων έγκειται και στο πλήθος των λαών που πολέμησαν στη σκιά των επάλξεων τους.. έως και στρατιώτες από τη μακρινή Νέα Ζηλανδία τα υπερασπίστηκαν κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο!

Κάπως έτσι, πιστεύω ότι είναι άκρως δικαιολογημένη η εξύμνηση τους από τόσους και τόσους, ξένους και Έλληνες, ιστορικούς, ποιητές και περιηγητές όπως ο Μινώτος, ο Εβλιά Τσελεμπή, ο Νούκιος, ο ανώνυμος συγγραφέας του Χρονικού του Μορέως, κλπ.
Ανατρέχοντας στους τίτλους που στολίζουν ανά τους αιώνες τα ελληνικά καστέλια, μπορούμε να κατανοήσουμε και την εξέχουσα θέση που κατείχαν στις συνειδήσεις των λαών: Κλειδοκράτορας Μακεδονίας- Θεσσαλίας για το κάστρο του Πλαταμώνα, Θερμοπύλες της Θράκης για το κάστρο της Καβάλας, Γιβραλτάρ της Ανατολής για το κάστρο της Μονεμβασιάς, Πύργος του Αίματος για τον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης, το Αιρετικό Οχυρό της Λίνδου, κλπ.

Σ’ αυτά τα ελληνικά καστέλια επιθυμεί το παρόν σύγγραμμα να αποτείνει φόρο τιμής, να διηγηθεί τις ιστορίες τους, να αφουγκραστεί τους μύθους που τα αγκαλιάζουν, να πενθήσει για το αίμα που έχει ποτίσει τα χώματα τους, να πονέσει για τις πολιορκίες και τις επιδρομές που έχουν ζήσει, να μεταδώσει στους αναγνώστες του το συναίσθημα της απελπισίας, της θλίψης, αλλά και της χαράς και της λαχτάρας που έχουν νιώσει άνθρωποι πίσω και μπροστά από τις επάλξεις τους.
Αλλά κυρίως, να ταξιδέψει τον άνθρωπο του σήμερα σε εποχές του χθες, να τον πάρει από το χέρι και να τον ξεναγήσει σε κάποιους από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους τους, να του μιλήσει για την ιδιαιτερότητας τους, να του εξηγήσει γιατί είναι σπάνια- ίσως και μοναδικά- ανά την υφήλιο, να του μάθει να αναγνωρίζει την αξία τους.. να αγαπάει το παρελθόν του.

‘Αρα στην ερώτηση «Υπάρχουν κάστρα στην Ελλάδα;», μία μόνο απάντηση δύναται να δοθεί:
«Ναι.. και μάλιστα μερικά από τα σημαντικότερα παγκοσμίως».

[URL=http://imageshack.us][IMG]http://img454.imageshack.us/img454/1724/f14platamonas1oc2.jpg[/IMG][/URL]
Το Κάστρο του Πλαταμώνα, άποψη από το εσωτερικό του.
Εδώ, τα τείχη που χωρίζουν τον εξωτερικό με τον εσωτερικό περίβολο του κάστρου.

Image Hosted by ImageShack.us
Αποψη της ακρόπολης του κάστρου της Καβάλας, όπως φαίνεται από το
λιμάνι της σύγχρονης πόλης. Αν παρατηρήσετε πιο προσεκτικά στο κάτω μέρος
της φωτογραφίας, θα διακρίνεται και μέρος των τειχών της πόλης που εκτινόταν
έξω από την ακρόπολη κατά το μεσαίωνα.

Image Hosted by ImageShack.us
Ο Λευκός Πύργος, ένας από τους 40 πύργους που κάποτε προστάτευαν τα
τείχη της καστροπολιτείας της Θεσσαλονίκης.

Image Hosted by ImageShack.us
Αν και επί δεκαετίες αποτελούσε έδρα του ανατολικού τάγματος των Γενίτσαρων,
εντούτοις μετά την προδοσία τους από τον Σουλτάνο της Πόλης φυλακίστηκαν,
βασανίστηκαν και πέθαναν στο εσωτερικό του.

Image Hosted by ImageShack.us
Το Κάστρο της Κορώνης. Ισχυρός θαλάσσιος πύργος του κάστρου.

Image Hosted by ImageShack.us
Η κεντρική πύλη του κάστρου της Μεθώνης.

Image Hosted by ImageShack.us
Χώρος του κάστρου που χρησιμοποιούνταν είτε ως μέρος αποθήκευσης,
σε περίοδο ειρήνης, είτε ως χώρος για κανόνια, εν καιρώ πολέμου.

Image Hosted by ImageShack.us
Κτήρια του εξωτερικού περιβόλου, με φόντο την ακρόπολη της καστροπολιτεία τους Μυστρά.

Image Hosted by ImageShack.us
Η εκκλησία του Ελκόμενου Χριστού, χτισμένη σύμφωνα με το θρύλο το 1.000 π.Χ.,
με φόντο την ακρόπολη του κάστρου της Μονεμβασιάς.

Image Hosted by ImageShack.us
Αποψη από τα ερείπια του κάστρου της Καλαμάτας.

Image Hosted by ImageShack.us
Το Φραγκοκάστελο και οι Δροσουλίτες

Image Hosted by ImageShack.us
Αποψη του Μέγα Κουλέ από την πλευρά του Ηρακλείου.

Image Hosted by ImageShack.us
Ένας από τους 26 αποθηκευτικούς χώρους του ισογείου
όπου φυλάσσονταν πέτρινες μπάλες κανονιών.

Image Hosted by ImageShack.us
Ο βυζαντινός πύργος του Βοημούνδου.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Το κείμενο και οι φωτογραφίες αποτελούν μέρος του βιβλίου «Κάστρα και Θρύλοι στην Ελλάδα» του Ν. Κουμαρτζή, το οποίο κυκλοφορεί (Μάιος 2007) σε όλα τα βιβλιοπωλεία της Ελλάδος από τις εκδόσεις Αρχέτυπο.

Για περισσότερες πληροφορίες ως προς τη δομή του βιβλίου και τα περιεχόμενα του επισκεφτείτε την προσωπική ιστοσελίδα του συγγραφέα: : nkoumartzis.metafysiko.gr
Για οποιεσδήποτε ερωτήσεις που αφορούν το περιεχόμενο του βιβλίου επικοινωνήστε μαζί του στο email: nkoumartzis@hotmail.com, ενώ για οτιδήποτε άλλο (παραγγελίες, ερωτήσεις άλλη φύσης, κλπ.) επικοινωνήστε με τις εκδόσεις Αρχέτυπο στο τηλ.: 231 0 226 166 ή στο email: archetypo@metaekdotiki.gr

________________________________________
Σημείωση:
Οι παραπάνω φωτογραφίες αποτελούν στην πλειοψηφία τους δημιουργίες του Ν. Κουμαρτζή. Στη φωτογραφική κάλυψη του Λευκού Πύργου της Θεσσαλονίκης, του Κάστρου της Καλαμάτας, του Κάστρου της Καβάλας, της Καστροπολιτείας του Μυστρά, του Κάστρου της Μονεμβασιάς, των Κάστρων της Μεθώνης και της Κορώνης και του Κάστρου της Σκιάθου συμμετείχε ο Γ. Πολυμέρου. Η φωτογραφική κάλυψη του Κάστρου των Ιωαννίνων έγινε από τους Ν. Τσιγαρίδα και Γ. Παπαγιάννη.

Advertisements

9 Σχόλια so far »

  1. 1

    anlu said,

    Κάστρα έχουμε…αλλά δεν τα διαφημίζουμε. Πως να τα πάρει είδηση ο καθένας αν δεν τα προβάλουμε εμείς ΚΑΙ ιντερνετικα 😉

  2. 2

    tsopanis said,

    @AnLu
    έτσι είναι ακριβώς 😉
    Ο Νίκος Κουμαρτζής έχει κάνει πολύ καλή δουλειά και το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να την προβάλλουμε 😉

  3. 3

    Neraida said,

    Πολύ ωραίο το βιβλίο του Νίκου Κουμαρτζή, μου το έστειλαν. Ωραίο και το λυκάκι! 😉 Ευχαριστούμε!

  4. 4

    tzonakos said,

    Εχω δει μικρότερα κάστρα στην Αστυπάλαια και στην Χίο.
    Γενικά πρέπει να υπάρχουν κάμποσα, αλλα όχι στην κατάσταση των μεσαιωνικών κάστρων της Ευρώπης.
    Τα δικά μας ειναι βασικά, ερείπια.

  5. 5

    Γιαννης said,

    Kastra iparxoun alla iparxoun kai polles istories – mythoi gyro apo ayta … iparxei kapoios pou na mporei na parathesei vivliografia sxetika me ta ellinika kastra kai tous mithous afton ?

  6. 6

    Lykos said,

    Αυτήν την ερώτηση πρέπει να την κάνεις στο
    http://www.metafysiko.gr/forum/
    και σίγουρα θα πάρεις πολλές απαντήσεις.

  7. 7

    ΚΑΤΙΑ said,

    ΚΑΛΑ ΘΑΤΑΝ ΝΑ ΜΗ ΞΕΠΟΥΛΑΜΕ ΟΥΤΕ ΕΝΑ ΠΥΡΓΙΣΚΟ ΣΕΞΕΝΟΥΣ ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ.ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ ΝΑΧΕΙ ΓΕΜΙΣΕΙ Η ΜΑΝΗ Π.Χ ΑΠΟ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ

  8. 8

    Squirrel said,

    Δεν υππάρχει βούληση από την πολιτεία για την αναστήλωση και την ανάδειξή τους..Στην πτυχιακή εργασία, ερεύνησα συνολικά 313 κάστρα και καστέλλια με έμφαση την περίοδο της Λατινοκρατίας..Είναι κρίμα να ρημάζουν ξεχασμένα αυτά τα λαμπρά οικοδομήματα στα οποία χτίστηκαν από ελληνικούς μάατορες (ακόμα και αν ήταν υποτελείς σε ξένο δυνάστη) και έχυσαν το αίμα τους για την υπαράσπισή τους, Έλληνες αγωνιστές..

  9. 9

    Squirrel said,

    Δεν υπάρχει βούληση από την πολιτεία για την αναστήλωση και την ανάδειξή τους..Στην πτυχιακή εργασία, ερεύνησα συνολικά 313 κάστρα και καστέλλια με έμφαση την περίοδο της Λατινοκρατίας..Είναι κρίμα να ρημάζουν ξεχασμένα αυτά τα λαμπρά οικοδομήματα στα οποία χτίστηκαν από ντόπιους μάστορες (ακόμα και αν ήταν υποτελείς σε ξένο δυνάστη) και έχυσαν το αίμα τους για την υπαράσπισή τους, Έλληνες αγωνιστές..


Comment RSS

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

All you need is love

love love love

Shush your Mouth's Blog

This is my truth, now show me yours

Stefanos Skarmintzos

Ψήγματα Ιστοριας Bits of History

jgalanis

Just another WordPress.com site

HELLYWOOD

by MiltosTr

White Shadows

Antithesis

tolmima

"Οι καιροί ου μενετοί" Θουκυδίδης

Oxtapus *blueAction

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ,ΧΩΡΙΣ ΦΟΒΟ ΚΑΙ ΠΑΘΟΣ

Sotiris Lochaitis's Blog

κρίνω μόνο αυτούς που μου δίνουν το δικαίωμα

Αρέσει σε %d bloggers: