Αμανές… ο πρόστυχος…


Ο Αμανές αποτελεί ιδιόρρυθμο είδος μονωδικού, μακρόσυρτου και παθητικού τραγουδιού με κύριο χαρακτηριστικό την επανάληψη του τουρκικού επιφωνήματος αμάν (= έλεος, οίκτος).
Παρότι ο αμανές φαίνεται να έχει τουρκότροπο μουσικό χαρακτήρα, πλείστοι έγκυροι ανατολιστές και μουσικοκριτικοί υποστηρίζουν ότι, αν και καλλιεργήθηκε από τους Τούρκους και άλλους λαούς της Ανατολής, φέρεται να έχει την αρχή και την επίδραση της Βυζαντινής μουσικής και συγκεκριμένα του ήχου που λέγεται «βαρύς» και ανήκει στο εναρμόνιο γένος. Παρόμοια χαρακτηριστικά με τους αμανέδες βρίσκουμε στους βαρείς και μακρόσυρτους επαναλαμβανόμενους ήχους όπως το χριστιανικό ψαλτικό «τεριρέμ».

Η λέξη «Αμανές», προσδιορίζεται εκ του συμφυρμού των τουρκικών λέξεων «αμάν» και «μανές» (= λιανοτράγουδο, δίστιχο ή τετράστιχο).

 

Μουσικά, οι Αμανέδες έχουν δική τους τεχνοτροπία με υψηλόφωνη, βαριά και βαθιά μολπή (τραγουδιστική απόδοση) που σύρει επί μακρόν σε ένταση και ποικιλία τους ήχους των λέξεων προσδίδοντας έτσι ανατολίτικο πάθος απροσμέτρητης αισθηματικότητας (κοινώς «νταλκά»).  

 

 

 

Στην αρχή του αμανέ οι λέξεις αφού χωρίζονται σε φθόγγους και συλλαβές με παρατεταμένη κλιμάκωση και ποικιλία εκφώνησης, έτσι που μόλις ένα δίστιχο να χρειάζεται πέντε λεπτά της ώρας για να αποδοθεί, στη συνέχεια αρχίζει η επανάληψη πάλι του ίδιου διστίχου σε ταχύτερο ρυθμό με συνοδεία και άλλων αμανετζήδων όπου και οι λέξεις πλέον γίνονται κατανοητές.

 Τώρα το τι λένε οι αμανέδες όπως λέω και παραπάνω περιγράφουν τον Νταλκά… και η Ελληνική παράδοση όπως και η Ελληνική κουλτούρα ποτέ δεν ήταν σεμνότυφη όπως μερικοί θέλουν να νομίζουν

Ας ήμουνα τι να μουνα [Ψαματιανός Γιάγκος]

 «Ας ήμουνα τι να μουνα γύρος του φουστανιού σου

να έσκυψα να έβλεπα την τρύπα του μ*νιού σου

Γεια σας κοπέλες, γεια σας πουτάνες»

 

 

 ~~~

 

 Καλέ μικρό [Ψαματιανός Γιάγκος]

«Καλέ μικρό ποτέ δεν αποφάσισα εγώ να σε προσβάλλω

ανάμεσα στα σκέλια σου τον ψ*λο μου να βάλω.

Επιτέλους στ’ αρχίδια μου, παρντόν ρε παιδιά, με συγχωρείτε»

 

 

Update

 

Μια και ο φίλος fvasileiou, ανέφερε τον Κώστα Ρούκουνα, να γράψω μερικά λόγια για μια από τις καλύτερες φωνές της Ελλάδας, που δυστυχώς δεν είναι τόσο γνωστός όσο θα έπρεπε να είναι.

Γεννήθηκε στον Καρλόβασι της Σάμου το 1903 και αναγκάστηκε να δουλέψει από πολύ μικρός. Γύρω στο 1920 άρχισε να γίνεται γνωστός στην Σάμο τραγουδώντας Σμυρναίικα, ρεμπέτικα και παίζοντας σαντούρι. Στις αρχές του 30 βρίσκεται στην Αθήνα που τον “ανακαλύπτει” μια μεγάλη μορφή της μουσικής την εποχή εκείνη και ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες της Ελλάδας ο Μικρασιάτης Παναγιώτης Τούντας που τον έβαλε στην δισκογραφία. Τραγούδησε τραγούδια του Τούντα, του Τσιτσάνη, του Βαμβακάρη, του Σκαρβέλη, του Ασίκη.

 

Ο Ρούκουνας έγραψε μερικά από τα πιο γνωστά τραγούδια του με αφορμή τραγικά γεγονότα:

Το τραγούδι του «Ο Πίκινος» γράφτηκε με αφορμή τη δολοφονία του φίλου του Κώστα Πίκινου σε συμπλοκή.

Το «Κάψαν τη μάνα των Γιαγιάδων» γράφτηκε για τον εμπρησμό της ηλικιωμένης μάνας των αδερφών Γιαγιάδων, που ήταν καταζητούμενοι από της αρχές στη Σάμο, με κάποιο λαϊκό έρεισμα.

«Η μπόμπα» αναφέρεται στις ατομικές βόμβες της Χιροσίμας και του Ναγκασακίου.

«Οι αδικοπνιγμένοι» γράφτηκαν για την σύγκρουση έξω από το λιμάνι του Πειραιά του ατμόπλοιου «Ύδρα» και του πετρελαιοκίνητου ιστιοφόρου «Ανάστασις» στις 10 το βράδυ της 1ης Αυγούστου 1937. Στο ναυάγιο αυτό πνίγηκαν 24 άνθρωποι. Η κυκλοφορία όμως του τραγουδιού απαγορεύθηκε (ενδεχομένως ύστερα από πιέσεις των ναυτιλιακών εταιριών) και μόνο αρκετές δεκαετίες αργότερα κυκλοφόρησε.

 

Άλλα γνωστά τραγούδια του: «Κοντραμπατζήδες», «Δε θέλω πια να μου μιλάς (πρέπει να με ξεχάσεις)», «Καθρέφτης θέλω να ‘μουνα», «Είμ’ ορφανός», «Στο Βοτανικό».  

«Καρδιά μου γίνε σίδερο καρδιά μου γίνε αμόνι
να σε βαστούν αλύπητα τα βάσανα κι οι πόνοι
Βάστα καρδιά χτυπήματα μη λιώσει το κορμί σου
γιατί πολλοί θα το χαρούν για την καταστροφή σου
Βάστα καρδιά βαριά χτυπήματα»

 

 

 

 

 

Advertisements

4 Σχόλια so far »

  1. 1

    Εμαθα μια λεπτομέρεια που μου είχε ξεφύγει. Πως σου ήρθε εσενα ο αμανές καλοκαιριάτικο, με προβληματίζει…. Ολα καλά?

  2. 2

    tsopanis said,

    Άστα Ζουζούνα μου, έβγαλε την μπέμπελη από τη ζέστη ο Λύκος και το ‘ριξε στους αμανέδες… 😆
    άβυσσος αι βουλαί των ζωντανών … 😆 😆 8)

  3. 3

    Lykos said,

    Καλημέρα σας…
    Απλά τώρα βρήκα αυτούς τους αμανέδες και είπα να τους μοιραστώ μαζί σας… Δεν είδα κανένα σχόλιο για τους στίχους… έτσι έκανα update και τους πρόσθεσα, μήπως δεν τους καταλάβατε…

    χαχαχαχα….

    Καλημέρα και πάλι…

  4. 4

    fvasileiou said,

    Μεγάλο κεφάλαιο ο αμανές στο λαϊκό μας τραγούδι όσο και στην ιστορία του ρεμπέτικου.

    * Κατά τη δεκαετία του ’30 ήταν το πιο δημοφιλές είδος τραγουδιού. Όλοι οι μεγάλοι λαϊκοί τραγουδιστές της εποχής, Στράτος, Στελλάκης, Ρούκουνας, Ρόζα, κτλ, σε αυτόν διέπρεψαν.

    * Τόσο η δικτατορία του Μεταξά, όσο και η αριστερή διανόηση της εποχής, σε πρωτοφανή συνεργασία και εθνική συνεννόηση, του κόλλησαν τη ρετσινιά του «τούρκικου» και του απαισιόδοξου τραγουδιού και τον απαγόρευσαν.

    * Από τότε δεν ξαναηχογραφήθηκαν αμανέδες. Με μόνη εξαίρεση τη δεκαετία του ’60, οπότε ο μέγας Ζαμπέτας, που τότε ήταν στα πάνω του, έβαλε τον φίλο του τον Στράτο να πει και 2-3 αμανέδες. Δηλαδή επέβαλε στις εταιρίες και τον Στράτο, που δεν τον θέλανε γιατί ήταν πολύ βρωμόστομος ο μακαρίτης, και το κακόφημο είδος του αμανέ.
    Άαααλα του μάγκα!!!….


Comment RSS · TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

All you need is love

love love love

Shush your Mouth's Blog

This is my truth, now show me yours

Stefanos Skarmintzos

Ψήγματα Ιστοριας Bits of History

jgalanis

Just another WordPress.com site

HELLYWOOD

by MiltosTr

White Shadows

Antithesis

tolmima

"Οι καιροί ου μενετοί" Θουκυδίδης

Oxtapus *blueAction

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ,ΧΩΡΙΣ ΦΟΒΟ ΚΑΙ ΠΑΘΟΣ

Sotiris Lochaitis's Blog

κρίνω μόνο αυτούς που μου δίνουν το δικαίωμα

Αρέσει σε %d bloggers: